چون مادر شاه عباس، بهشهری بوده، وی با مسافرت به بهشهر، این شهر را پایتخت تابستانی خود ساخته و نام آن را به «اشرف‌البلاد»، یعنی بهترین و شریف‌ترین شهرها، تغییر داده‌است. او، کاخها و عمارتهایی را در بهشهر بنا نهاد.

شرق مازندران بویژه شهرستان بهشهر، یکی از مهمترین مناطق باستانی این استان است. این شهرستان با در بر گرفتن محوطه‌های باستانی مهمی همچون غار کمربند و هوتو، غار گمیشان، گوهرتپه و قلعه‌های نظامی متعلق به دوران ساسانی و اسلامی، گویای تسلسل استقرارهای فرهنگی بشر در این ناحیه از مازندران است. این شهرستان با داشتن همه این منابع با ارزش، شاهد بی توجهی ها و ناملایمت‌هایی نسبت به میراث فرهنگی در منطقه است.

 گوهرتپه؛ نام بی‌تأثیر

با اینکه سالهای زیادی  است از عملیات کاوش  سایت موزه گوهرتپه مازندران می‌گذرد، پیشرفتی را در آن نمی بینیم. اگر هدف از این نامگذاری حمایتهای مالی استانی بود ،چرا تاکنون این نامگذاری تاثیری به حال این سایت موزه نداشته است.

 برخی از آثار گوهرتپه برای حفظ ونگهداری بهتر به موزه شهرهای دیگر انتقال داده شدند که هر ساله در ایام عید به بهانه برپایی نمایشگاه به سایت موزه برگردانده می‌شوند، متأسفانه در جریان همین رفت وآمدها آثار تخریب می‌شوند. بهتر است با توجه به اهمیت  این آثار و بالا بردن امنیت و احترام به این میراث گرانبها مسؤولان شهری به فکر موزه ای در شهرستان بهشهر باشند. با توجه به وسعت منطقه و كمبود بودجه و استفاده كشاورزان از زمین‌های موجود، آثار با ارزش تاریخی منطقه در میان تیغه‌های فولادی ماشینهای كشاورزی مثله می‌شود و نسل نسلهای کنونی و آینده را از رازهای سـربه مهر تاریخ ســرزمین مان محروم می‌سازد.

 عباس آباد؛ مجموعه‌ای تاریخی با بساط آتش و کباب!

مجموعه عباس آباد در9  كیلومتری جنوب شرقی بهشهر، با استخری بی بدیل، بنایی چهارطاقی در میان آب و سدی مستحكم، علاوه بر جلوه زیبای خود، نیازهای كشاورزان پایین دسـت خود را در فصول كشـاورزی مـرتفع می‌سازد و گردشــگران فراوانی را به سوی خود دعـوت می‌نماید.

متأسفانه با توجه به ایجاد پایگاه پژوهشی و ضعف كاوش و كارشناسی در عباس آباد، تنها هزینه‌های گزاف و گزارشهای ناقصی ارایه شده و با اعلام هفت فصل كاوش، نتیجه مطلوبی به دست نیامده است.

وقتی در داخل حوض‌های تاریخی محوطه محصور شده، بساط آتش و کباب برپا می‌شود و خودروها در داخل محوطه تردد می‌نمایند، چگونه می‌توان معماری باقی مانده عصر صفوی را حفظ کرد؟ در این زمینه فرماندار بهشهر خواستار پایان دادن به بن بست ایجاد شده در توسعه و تجهیز پارک جنگلی عباس آباد این شهرستان از سوی سازمان میراث فرهنگی ، صنایع دستی و گردشگری شد.

محمدتقی نورزاد می‌گوید: 138 هکتار از جنگلهای منطقه عباس آباد برای مطالعه و تحقیق در اختیار سازمان میراث فرهنگی قرار دارد، اما هنوز این مطالعات پایان نیافته است.

سرپرست دفتر نمایندگی اداره میراث فرهنگی، گردشگری و صنایع دستی بهشهردر این خصوص می‌گوید: به‌ دلیل اینکه 530 هکتار از منطقه گردشگری عباس‌آباد، در سازمان یونسکو به‌عنوان باغ ایرانی و میراث جهانی به ثبت رسیده ، حساسیت فعالیت در این منطقه، دو چندان شده است.

قربانعلی حیدری می‌افزاید: نبود هماهنگی مناسب بین سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری، اداره راه و شهرسازی، شهرداری بهشهر، برق منطقه‌ای و آب منطقه‌ای در منطقه تاریخی و گردشگری عباس‌آباد سبب شده است به محض وقوع سانحه یا انتقاد مسؤولان بالادستی، هر یک از سازمانها و ادارات، کم‌کاری‌های خود را از چشم دیگری ببینند.

 غار هوتو؛ غار موزه‌ای که فراموش شد

میراث فرهنگی ، غار هوتو را  که یک محوطه پیش از تاریخ است  به یک مجموعه گردشگری سپرد، در حالی که این منطقه به طور کامل کاوش نشد و به عنوان مثال  بالای غار پر از آثار تاریخی است. این کار میراث فرهنگی ظلم بزرگی در حق غار هوتو بود.

غار كمربند و هوتو به عنوان نمادی از تاریخ كهن جهانی، در ابتدای جاده ورودی غربی شهر بهشهر واقع شده و با توجه به كاوشهای انجام شده در پنجاه سال پیش نیاز به كاوش و كارشناسی بیشتر و دقیق تر دارد. طرح ایجاد نخستین غار موزه كشور در چند سال گذشته، توسط سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری اعلام شده بود كه متأسفانه با توجه به ایجاد دفتری به نام پایگاه غارهای باستانی مازندران هیچ‌گونه اقدامی صورت نگرفته و حتی مورد حفاری‌های غیرمجاز نیز واقع شده است.

  چهار مکان تاریخی فراموش شده

پارك ملت كه در طول تاریخ خود با نام‌های دیوان خانه و كاخ چهل ستون، منزلگاهی برای پادشاهان عصر صفوی، افشاریه و قاجاریه بوده است، نخستین اثر تاریخی در بهشهر است که به ثبت ملی رسید .  ای کاش به‌جای اینکه از  این ساختمان به عنوان  ساختمان  اداری فرسایشی  استفاده شود، با رعایت استانداردها  به موزه ای در این شهر تبدیل می‌شد.

 عمارت توکلی

عمارتی قاجاری نیز در شهرستان بهشهر و شهر رستمکلا در آستانه خروج از ثبت ملی قرار دارد.  این عمارت که درست در میانه طرح تعریض و گسترش خیابان اصلی شهر رستمکلا واقع شده، قرار است از سوی مالکان به فروش برسد و طرف قرارداد این بار نه تنها میراث فرهنگی نیست، بلکه احتمال فروش خانه به شورای اسلامی شهر رستمکلا و تخریب آن بسیار زیاد است. جدال بر سرخانه توکلی در حالی ادامه پیدا می‌کند که در طول هشت سال گذشته دیوان عدالت اداری رأی به خروج 58 بنا از فهرست آثار ثبت شده ملی داد. كاخ صفی آباد به عنوان نماد و نشانه ای از شهر بهشهر بر ارتفاع پیشكوه جهان مورا واقع شده و در اختیار سازمان میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری قرار نگرفته است و با توجه به اِشراف آن بر شهر، از قابلیت برجسته ای برای حضور گردشگران برخوردار می‌باشد.

كاخ چشمه عمارت هم به عنوان مظهر چشمه‌های بهشهر و تجلی شبکه آبرسانی عصر صفوی، نیمه تمام رها شده و سالها در چنگال داربست‌های فلزی در انتظار لطف مسؤولان است تا با احیایی شایسته، زمزمه‌های مجدد آب را در حوضچه‌های خود، به گوش رهگذران و مشتاقان برساند.

 شبه جزیره میانكاله؛ نگرانی نفتی

شبه جزیره میانكاله به عنوان یكی از تالابهای بین المللی با قدمت طبیعی و تاریخی، هر ساله میزبان هزاران قطعه پرندگان مهاجر بوده و این خلیج، منبعی بسیار غنی در تولید و تكثیر ماهیان بـوده و قابلیت فــــــــراوانی در ایجاد اكـوسیستم جهانی دارد. متأسـفانه در سالهای اخیر، افـزایش پساب‌های صنعتی و نفوذ مواد نفتی در دریای مازندران سبب شده است تولید و رشد ماهیان در معرض خطر قرار گرفته و براساس نظر كارشناسان، با شرایط موجود، نسل ماهیان تا 40 سال آینده منقرض خواهد شد و طرح ایجاد پالایشگاه نفتی بر این نگرانی افزوده است.

 بخش هزارجریب؛ سنگ قبرهایی که ایستاده می‌میرند!

در بخش هزارجریب كه منطقه ای وسیع و بسیار كهن است، ده‌ها آثار تاریخی و دینی وجود دارد كه می‌تواند مواهب طبیعی را با این آثار، پیوند زده و پل زیبایی برای ارتباط بین دریا و كویرایران محسوب شود. وجود گورستانی با قدمت حداقل هشتصد ساله و حضور امامزادگانی عالی مقام و مورد تـــوجه خاص اهالی منطقه در روسـتای سفیدچاه، نیازمند توجه ویژه و ضروری است. قبرستانی پر از سنگ قبور ایستاده و پر نقش و نگار كه از منظر اسطوره شناسی حایز اهمیت است، در معرض خطر تخریب و تغییر شكل می‌باشد  که در حال تخریب بوده و سنگهای با ارزش آن در حال جابه‌جایی است. تدفین‌های جدید در بافت تاریخی و عدم تعیین حریم این گورستان موجب تغییر بافت تاریخی و از بین رفتن نشانه‌های باارزش اسطوره ها و نمادهای تاریخی و مذهبی شرق مازندران شده است.

 احیای باغهای تاریخی بهشهر ضروری است

رئیس کمیته گردشگری شورای اسلامی بهشهر با تاکید به اینکه احیای باغهای تاریخی بهشهر ضروری است، گفت: بزرگترین ظرفیت گردشگری بهشهر باغهای هفتگانه بوده که به عنوان ابزاری قدرتمند برای پیشبرد اهداف فرهنگی می‌توان از آن  برای توسعه شهر بهره اقتصادی برد.

علیرضا کوچکی ادامه داد: كشف استعدادها و ظرفیتهای اقلیمی در منطقه بهشهر برای استفاده شهروندان و گردشگران در برنامه‌های توسعه توریسم به عنوان یک صنعت و یک تولید اقتصادی بزرگ در این شهر ضرورتی انكارناپذیر و یكی از الزامهای برنامه‌های توسعه شهری است. وی گفت: یکی از مشکلاتی که گردشگری بهشهر با آن رو به روست، نداشتن مکان مناسب برای اقامت گردشگران در شب است که موجب می‌شود مدت زمان ماندگاری مسافران در بهشهر کاهش یافته و نتیجه آن از دست رفتن سودهای حاصله از حضور گردشگران و مسافران است.